BLIZNY
Tkanka ³¹czna, powstaj¹ca w procesie gojenia,
która zastêpuje tkankê uszkodzon¹ przez
uraz lub chorobê. Tworzenie blizny jest
czêœci¹ normalnego procesu gojenia siê rany,
w którym uszkodzona skóra w³aœciwa zostaje
zast¹piona now¹, dobrze unaczynion¹, tkank¹
ziarninuj¹c¹, z licznymi najpierw u³o¿onymi
przypadkowo, potem ju¿ w sposób uporz¹dkowany
w³óknami kolagenu. Blizna powstaje w miejscu zranienia
lub innego uszkodzenia skóry.
Czynniki
wp³ywaj¹ce na wygl¹d blizny:
d³ugoœæ,
iloœæ szwów, krwawienie, ucisk,
wiek (lepsze gojenie u
dzieci),
wykonanie ciêæ w
liniach minimalnego napiêcia,
kszta³t blizny,
rodzaj szwu,
lokalizacja blizny (broda,
mostek, ramiê, górna czêœæ
pleców to obszary zwiêkszonego ryzyka);
Wiêkszoœæ blizn
nie wymaga specjalistycznego leczenia i goi siê bez
¿adnej interwencji. Istniej¹ jednak blizny
nieprawid³owe, twarde, czerwone, zgrubia³e, znacznie
wykraczaj¹ce poza obszar pierwotnego kszta³tu i rozmiaru
rany. Stanowi¹ one
problem nie tylko estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny,
mog¹ bowiem powodowaæ przykurcze, wywo³ywaæ
ból i swêdzenie.
Blizny zanikowe
(atroficzne) – obecne ogniska ubytku w skórze,
powstaj¹ np. w przebiegu tr¹dzika, ospy
Leczenie:
Peeling chemiczny (AHA, TCA),
Mikrodermabrazja,
Metody chirurgiczne (dermabrazja mechaniczna, dermabrazja
laserowa (lasery: CO2, erbowy));
Blizny przerostowe –
nie przekraczaj¹ linii zranienia, zmniejszaj¹ siê w
wyd³u¿onym czasie.
Leczenie:
1)leczenie uciskiem (4-12 miesiêcy),
2) techniki
chirurgiczne:
- wyciêcie blizny i wszycie w to miejsce przeszczepu
skóry w celu uzyskania g³adkiej, równej blizny,
kosmetycznie lepszej od poprzedniej),
- ekspandery, czyli rozci¹gacze tkankowe, dziêki
którym mo¿na uzyskaæ pewien nad,
miar zdrowej
skóry potrzebny do przemieszczenia w miejsce blizny.
3)
farmakoterapia
- opatrunki z ¿elu silikonowego (np. Dermatix,
Cicaplast)
- wyci¹gi z cebuli, alantoiny, heparynoidu (Contractubex,
Cepan – nie powinny byæ stosowane na
œwie¿¹ ranê pooperacyjn¹),
- sterydoterapia: opatrunki okluzyjne, ostrzykiwanie
triamcynolonem;
Bliznowce (keloidy) –
zawsze przekraczaj¹ pocz¹tkow¹ liniê
zranienia, powiêkszaj¹ siê z up³ywem czasu,
wystêpuj¹ czêœciej u osób o ciemnej
karnacji. Brak jest istotnego zró¿nicowania
histologicznego pomiêdzy keloidem a blizn¹
przerostow¹
Leczenie:
ostrzykiwanie triamcynolonem
(zw³aszcza jeœli towarzysz¹ objawy pieczenia i/lub
œwi¹du),
opatrunki okluzyjne z
fluorowanymi sterydami;
Jest wiele sposobów
usuwania blizn. Skutek leczenia warunkowany jest przez wiele
czynników takich jak rodzaj blizny, jej rozmiar,
g³êbokoœæ, czêœæ
cia³a, na której powsta³a oraz okres, jaki dzieli
jej zaistnienie od rozpoczêcia leczenia. Przez rok, kiedy
blizna dojrzewa, mo¿na próbowaæ
wp³ywaæ na jej przysz³y wygl¹d.
